"Zacofanie feudalne państw Wschodu i sprzedajna polityka ich kół rządzących były przyczyną klęsk, jakie stały się udziałem tych państw w wojnach kolonialnych. Pierwsza „wojna opiumowa" w latach 1839—1841 zapoczątkowała ujarzmienie Chin nierównoprawnymi traktatami, w latach zaś 1854—1855 w podobny sposób nawiązały kraje kapitalistyczne stosunki dyplomatyczne i handlowe z. Japonią. "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972